Image

Zabezpieczenie nowacyjne w powództwie o dopuszczenie do pracy i wypłatę wynagrodzenia za gotowośc do pracy

praca

To co jest niemożliwe w przypadku powództwa o przywrócenie do pracy, jest w pełni możliwe w przypadku powództwa o dopuszczenie do pracy. O różnicach między tymi dwoma roszczeniami szeroko rozpisałem się tutaj. Teraz po krótce wyjaśnię po co jest zabezpieczenie nowacyjne i kiedy z reguły się je stosuje.

Pierwotną funkcją zabezpieczenia nowacyjnego (pieniężnego) było dostarczenie środków utrzymania, ze względu na sytuację osobistą powoda. Obecnie najczęściej jest stosowane w dwóch przypadkach: w sprawie o alimenty oraz w sprawie o zasądzenie odszkodowania i zadośćuczynienia za roztrój zdrowia spowodowany czynem niedozwolonym (najczęściej chodzi o wypadek komunikacyjny). Oto dwa hipotetyczne przykłady:

  • Matka otrzymywała od ojca na dziecko 400 zł tytułem alimentów. Dziecko rozchorowało się (ciężka poważna choroba), na opiekę i leczenie dziecka matka miesięcznie wydaje 2000 zł. Występuje do sądu o podwyższenie alimentów, żądając od ojca 1500 zł miesięcznie (1100 podwyższenia). Od chwili złożenia pozwu do nieprawomocnego wyroku trzeba czekać około 10 miesięcy. Matka łącznie z pozwem o alimenty składa wniosek o udzielnie jej zabezpieczenia poprzez nakazanie pozwanemu (ojcu) płacenia jej 1500 zł miesięcznie tytułem zabezpieczenia. Wniosek umotywowany jest ciężka sytuacją finansową matki i niemożnością z tego powodu zapewnieniu dziecku odpowiedniej opieki medycznej.
  • Ofiara wypadku samochodowego, składa pozew do sądu o odszkodowanie spowodowane rozstrojem zdrowia, tj. utracony dochód, koszty leczenia, leki itp – 30 tys. zł oraz zadośćuczynienie za cierpienie np. ból, wielomiesięczna niemożność chodzenia, trwały uszczerbek na zdrowiu – 200 tys. zł. Powód (ofiara wypadku) w dalszym ciągu wymaga kosztownych zabiegów rehabilitacyjnych, operacji na które go nie stać. Czas trwania procesu sądowego do prawomocnego zakończenia w większym mieście to od 2 do 5 lat (tak na oko, zależy o liczby biegłych). Powód wraz z pozwem składa wniosek o udzielenie mu zabezpieczenia, poprzez nakazanie pozwanemu zapłaty 30 tysięcy złoty w celu wykonania niezbędnego zabiegu operacyjnego, z którym nie można zwlekać.

Jak widzimy są to sytuacje wyjątkowe, kiedy to sąd jeszcze przed rozstrzygnięciem sprawy każe zapłacić pozwanemu jakąś kwotę na rzecz powoda. Zabezpieczenie nowacyjne ma również zastosowanie do wynagrodzenia za pracę, np. pracowaliśmy na umowę o pracę u przedsiębiorcy XYZ, a ten nam nie zapłacił za ostatnie 3 miesiące. Wnosząc pozew do sądu, możemy już w pozwie zażądać, zabezpieczenia polegającego na zapłacie nam zaległego wynagrodzenia jeszcze przed rozstrzygnięciem sprawy.

Istnieje także zabezpieczenie nowacyjne niepieniężne, tzn. dotyczy dochodzonych roszczeń niepieniężnych, np. opróżnienie lokalu (tzw. „eksmisja”), o wydanie nieruchomości, pozew o przywrócenie poprzedniego stanu posiadania służebności i o zaniechanie naruszeń itp. Jak w takim przypadku wygląda sprawa zabezpieczenia?
Oto hipotetyczny przykład: Jan Kowalski, korzysta z drogi dojazdowej do swojej nieruchomości. Pewnego dnia sąsiad zagradza drogę twierdząc, iż to jego nieruchomość, a Jan Kowalski przez wiele lat korzystał z niej bezprawnie. Pan Kowalski ma problem, ponieważ droga dojazdowa z której korzystał jest jedyną drogą prowadząca do jego nieruchomości. Jan Kowalski składa w sadzie pozew o przywrócenie poprzedniego stanu posiadania służebności i o zaniechanie naruszeń. Sprawa taka może toczyć się wiele lat, a powód musi korzystać z nieruchomości. W takim przypadku składa wniosek o udzielenie mu zabezpieczenia poprzez nakazanie pozwanemu zaprzestania blokowania drogi.

Teraz przenieśmy całą naszą wiedzę na powództwo o dopuszczenie do pracy i zapłatę wynagrodzenia za czas gotowości do pracy. Wynagrodzenie za gotowość do pracy mieści się w definicji wynagrodzenia za pracę – tutaj pełna literatura, więc na podst. art. 7531 k.p.c. jest możliwe zastosowanie zabezpieczenia nowacyjnego. Przedstawię tu konkretny przykład, dla lepszego zrozumienia.
Jan Nowak pracuje „na czarno” już drugi rok na budowie u Zdzisława Czarnego. Pan Czarny mimo wielokrotnych zapewnień nie zamierza podpisać umowy o pracę z Panem Nowakiem. Nowak korzysta z darmowej porady prawnej, gdzie dowiaduje się, że może złożyć powództwo w sądzie o ustalenie istnienia stosunku pracy. Nowak nic nie mówi pracodawcy i decyduje się na taki krok. Pracuje jakby „nigdy nic”. Jego pracodawca po około miesiącu od złożenia pozwu dowiaduje się o tym – przychodzi pismo z sądu. Wściekły pracodawca przeprowadza szczerą rozmowę z Nowakiem, w której to stwierdza, że bardzo ufał Nowakowi, pokładał w nim wielkie nadzieje, już na „dniach” miał z nim podpisać umowę, wszystko było przygotowane, a ten go tak oszukał i wykorzystał. W związku nielojalnym zachowaniem Nowaka nie widzi dalszej możliwości współpracy i każe mu zabrać swoje rzeczy i więcej się nie pokazywać w pracy (To optymistyczny wariant, prawdopodobnie taka rozmowa będzie przebiegać bardziej agresywnie i pracodawca na koniec w wulgarny sposób, każe opuść miejsce pracy Nowakowi). Taki sposób rozstania się z pracownikiem nie przerywa stosunku pracy (wiemy to z artykułu "Różnica pomiędzy dopuszczeniem..." ).

bez pieniędzy
Teraz co ma zrobić Nowak? Przede wszystkim rozszerzyć swoje powództwo o ustalenie stosunku pracy, o powództwo o dopuszczenie do pracy i wypłatę wynagrodzenia za czas gotowości do pracy. Powinien on także cyklicznie, np. co miesiąc, co 3 miesiące (zależy od okoliczności) informować pracodawcę o swojej gotowości do pracy np. wysyłając list polecony, SMS-a, mail-a, przychodząc do pracy, składając oświadczenia w sądzie podczas procesu. Sąd uznając powództwo, stwierdzi, iż doszło do nawiązania stosunku pracy na czas nieokreślony1, nakaże dopuścić do pracy Nowaka i zobowiąże pracodawcę do zapłaty wynagrodzenia za czas gotowości do pracy za cały okres pozostawania bez możliwości świadczenia pracy. Przekładając to na ludzki język, po około 2 latach (tyle będzie trwał proces) Nowak wraca do pracy u Pana Czarnego, ale już nie "na czarno", ma umowę na czas nieokreślony oraz Pan Czarny za cały okres pozostawania Nowaka bez zatrudnia zapłaci mu wynagrodzenie – np. 24 mies. x 2100 zł. Wszystko super, tylko co ma zrobić Nowak przez te 2 lata? Jeżeli branża, w której pracuje ma stosunkowo niskie bezrobocie, na terenie jego miejsca zamieszkania ma możliwość podjęcia innego zatrudnienia, to pozostaje mu zmienić pracę. A co w przypadku, wysokiego bezrobocia i brak możliwości podjęcia innego zatrudnienia? Jeszcze dodać, do tego posiadanie przez Nowaka pożyczek, kredytów oraz rodziny na utrzymaniu. Wtedy na ratunek przychodzi nam zabezpieczenie nowacyjne. Łącznie z powództwem o dopuszczenie do pracy i wypłatę wynagrodzenia za gotowość do świadczenia pracy składamy wniosek o zabezpieczenie polegające na zobowiązaniu pozwanego (pracodawcy) zapłaty co miesiąc określonej sumy pieniędzy lub zabezpieczenie polegające na zobowiązaniu pracodawcy do zatrudniania pracownika do czasu zakończenia procesu.

Jedynym warunkiem uzyskania zabezpieczenia w takim przypadku jest uprawdopodobnienie roszczenia, a w przypadku zabezpieczenia niepieniężnego także wskazanie, że nieudzielenie takie go zabezpieczenia grozi nam poważną szkodą (co w sytuacji utraty pracy nie jest problemem).
A czym jest uprawdopodobnienie roszczenia?... Można tu przytaczać orzecznictwo, literaturę itp., ale najprościej rzecz ujmując, jest to przekonanie sędziego o tym, że raczej na pewno wygramy proces (silne dowody, itp.).

Numer - 13; Jun 22, 2018

Tematy: Prawo pracy Tagi: #praca